Nguồn gốc nước ngọt giải khát

Lịch sử của nước ngọt giải khát (carbonated soft drink) có thể bắt nguồn từ loại nước khoáng được tìm thấy trong các dòng suối tự nhiên. Từ lâu, việc ngâm mình trong suối nước khoáng được xem là tốt cho sức khỏe, qua đó, các nhà khoa học cũng nhanh chóng phát hiện ra carbon dioxide (CO2) có trong bọt nước khoáng thiên nhiên.

Lịch sử của nước giải khát có thể bắt nguồn từ loại nước khoáng được tìm thấy trong các dòng suối tự nhiên. Từ lâu, việc ngâm mình trong suối nước khoáng được xem là tốt cho sức khỏe, qua đó, các nhà khoa học cũng nhanh chóng phát hiện ra carbon dioxide (CO2) có trong bọt nước khoáng thiên nhiên.

Loại nước ngọt giải khát không ga (không CO2) đầu tiên xuất hiện vào thế kỷ 17 với thành phần pha chế gồm nước lọc, chanh và một chút mật ong. Năm 1676, Công ty Compagnie de Limonadiers tại Paris (Pháp) độc quyền bán các loại nước chanh giải khát. Hồi đó, người bán mang các thùng đựng nước chanh trên lưng và đi bán dọc đường phố Paris.

Đến năm 1767, tiến sĩ Joseph Priestley - một nhà hóa học người Anh - đã pha chế thành công loại nước ngọt có ga. Ba năm sau, nhà hóa học Thụy Điển Torbern Bergman phát minh loại máy có thể chế tạo nước ngọt có ga từ đá vôi bằng cách sử dụng acid sulfuric. Máy của Bergman cho phép sản xuất loại nước khoáng nhân tạo với số lượng lớn.

Năm 1810, bằng sáng chế Mỹ đầu tiên cho các loại máy sản xuất nước khoáng nhân tạo đã được trao cho Simons và Rundell ở Charleston thuộc Nam Carolina (Mỹ). Tuy nhiên, mãi đến năm 1832 loại nước khoáng có ga mới trở nên phổ biến nhờ sự ra đời hàng loạt của loại máy sản xuất nước ngọt có ga trên thị trường.

Theo các chuyên gia y tế, thức uống bằng nước khoáng tự nhiên hay nhân tạo đều tốt cho sức khỏe. Các dược sĩ Mỹ bắt đầu bào chế thêm một số loại dược thảo với hương vị khác nhau cho vào thức uống này. Xa xưa, tại các tiệm thuốc ở Mỹ đều có quầy bán nước ngọt giải khát và đây là nét đặc trưng trong văn hóa của Mỹ. Do khách hàng thích đem thức uống về nhà nên ngành công nghiệp sản xuất nước đóng chai cũng phát triển theo để đáp ứng nhu cầu của họ.

Khoảng 1.500 bằng sáng chế Mỹ đã được cấp cho các nhà phát minh ra loại nút hay nắp đóng chai nước ngọt có ga. Tuy nhiên các loại nút chai trên không mấy hiệu quả vì ga bị nén trong chai vẫn có thể thoát ra ngoài. Mãi đến năm 1892, William Painter - ông chủ cửa hàng bán máy móc tại Baltimore (Mỹ) - nhận bằng sáng chế ra loại nắp chai ngăn chặn bọt ga hữu hiệu nhất có tên gọi "Crown Cork Bottle Seal".

Khoảng đầu những năm 1920, máy bán nước giải khát tự động bắt đầu xuất hiện trên thị trường Mỹ. Năm 1923, những lốc nước ngọt gồm 6 hộp carton được gọi là Hom Paks đầu tiên ra đời. Từ đây, nước giải khát trở thành một phần thiết yếu trong cuộc sống người dân Mỹ.

Sở dĩ John Mathews có danh hiệu trên do ông là người tiên phong trong lĩnh vực kinh doanh nước giải khát ở Mỹ. Ông nhập cư vào Mỹ từ năm 1832, trước đó ông là người đi đầu trong ngành kinh doanh nước giải khát tại Anh. Mathews đã học một số nguyên lý cơ bản về pha chế khí cacbonic và máy tạo ga từ Joseph Bramah (nhà phát minh máy nén thủy lực từ thế kỷ thứ 18).

Mathews định cư hẳn tại Mỹ và bắt đầu cung cấp nước giải khát có ga cho các cơ sở giải khát ở khu vực New York - thời gian này thường phổ biến loại thức uống ướp lạnh nhưng không có hương vị. Nhờ tay nghề cao của Mathews, ngành công nghiệp nước giải khát Mỹ phát triển nhanh chóng.

Những thập niên sau đó - kể từ 1852, với việc nước gừng được tung ra thị trường, các sản phẩm có thương hiệu đã xuất hiện và được cấp quyền kinh doanh. Bắt đầu từ những năm 1880, thị trường nước ngọt (Carbonated Soft Drink) tràn ngập các loại nước uống có nhãn hiệu như bây giờ.

(Theo Thanh Niên)

Cùng tìm hiểu nguồn gốc ra đời cây kem và con đường kem đến với Việt Nam

Mùa hè đến mang theo cái oi, nóng kinh khủng khiến ai cũng cảm thấy uể oải, khó chịu. Trong thời tiết ấy, một ly nước ngọt giải khát (Carbonated Soft Drink)  hay vài que kem mát lạnh là sự lựa chọn không thể bỏ qua. Thế nhưng, không phải ai cũng biết tường tận về thứ đồ giải khát ấy. Chúng ta cùng leo lên "cỗ máy thời gian" và khám phá tất-tần-tật lịch sử của những cây kem mát lạnh nhé!

Hoàng đế La Mã Nero là người đầu tiên ăn kem. Vào một buổi đại tiệc năm 54, ông đã nghĩ ra một món tráng miệng cực kỳ lạ lẫm với cái tên “tuyết ngọt”. Đây là món ăn tiền thân của món kem hiện đại ngày nay, nó được làm từ tuyết trên đỉnh núi Apennine ướp nhiều lần với hoa quả và mật ong.

Món kem Trung Quốc thời cổ đại gần với kem ngày nay hơn. Dưới thời nhà Đường, người ta chế ra một món giải khát bao gồm hỗn hợp sữa trâu, bò, dê đã lên men, trộn cùng bột mỳ, sau đó được ướp long não cho có hương vị và làm lạnh bằng băng với muối. Tất nhiên, chỉ có giới hoàng gia quý tộc mới có cơ hội để thưởng thức thứ đồ xa xỉ này.

Tuy là nguồn cội của kem song chỉ tới khi Marco Polo trở về từ Trung Quốc mang theo những điều lạ lẫm về “sữa được làm khô trong đống bột nhão”, kem mới thực sự trở thành một món giải nhiệt phổ biến ở châu Âu.

Có thể chia kem thành rất nhiều loại theo tiêu chí khác nhau: kem hoa quả, kem hương vị ngọt, kem que... với cách ăn phổ biến là cho vào ly hoặc ốc quế.

Cây kem que đầu tiên ra đời cách đây hơn 80 năm, do một người Mĩ tên Christian Nelson và người bạn cùng kinh doanh Russell Stover sáng tạo ra. Khi đó, người ta đặt cho nó một cái tên kì lạ: Eskimo Pie (nghĩa là bánh Eskimo).

Que để làm kem que cũng phải đạt những yêu cầu khá cao, không phải bất cứ thứ gỗ nào cũng dùng được. Gỗ làm que kem thường là gỗ bạch dương, gỗ sồi, dẻ gai, tre và một số loại gỗ khác. Ở vài nước, ngoài những que được làm từ gỗ bình thường, người ta còn dùng que bằng cao su được làm đông cứng.

Kem du nhập vào Việt Nam đầu thế kỉ XX theo bước chân xâm lược của thực dân Pháp.

Nơi bán kem đầu tiên tại thủ đô là khách sạn Grand trên phố Hàng Trống, nay là siêu thị Intimex ở phố Lê Thái Tổ. Nhân viên quán bar của khách sạn cho kem vào cốc thủy tinh miệng rộng, kèm theo một chiếc thìa con bằng đồng.

Năm 1936, quán kem đầu tiên do người Việt mở ra ở số 37 phố Cầu Gỗ có tên là Zéphyr (tạm dịch là: Gió heo may). Chủ tiệm là cô con gái lớn Phạm Thị Hồng, con cụ Phạm Quang Hưng làm phán ở Bưu điện Bờ hồ. Tuy nhiên, quán chỉ hoạt động được khoảng 3 năm thì phải đóng cửa.

Song, không phải người Pháp mang kem que tới Việt Nam. Chủ tiệm kem que đầu tiên tại Hà Nội nằm ở Bờ hồ lại chính là người Nhật. Loại kem này tiện và thu hút hơn, người dân bình thường cũng có thể mua nên được ưa chuộng nhiều.

Quy trình sản xuất vỏ lon nước ngọt

Các lon bằng nhôm bắt đầu được sử dụng để chứa nước ngọt từ sau Thế chiến II.

Bước đầu tiên để tạo ra lon nước ngọt (carbonated soft drink) là đưa các cuộn nhôm, mỗi cuộn nặng chừng 10kg, vào máy để bôi trơn. Việc làm này giúp cho nhôm di chuyển trơn tru qua các khâu tạo kiểu dáng ở những bước tiếp theo.

Tiếp đó, tấm nhôm được chuyển tới máy ép nhôm công nghiệp. Máy này cắt nhôm thành các đĩa tròn và nắn chúng thành hình cái cốc. Khâu này thực hiện ở tốc độ cao, trung bình mỗi phút làm ra 2.500 – 3.750 chiếc.

Từ máy ép, những chiếc cốc được kéo dài ra thành hình dáng giống vỏ hộp.

Trong đó, phần đầu của vỏ hộp được cắt và mài gọn làm sao cho các hộp có kích thước đồng đều như nhau.

Sau đó, các thân hộp được rửa sạch và làm khô, sẵn sàng cho công đoạn trang trí.

Tiếp theo, vỏ lon được chuyển tới một máy in, bao gồm khoảng 6-8 loại mực được in lên mặt lon cùng một lúc. Những chiếc lon được xoay vòng khi in nhãn. Cuối cùng, lon được phủ lớp tráng bóng và lớp bảo vệ mực mới được in xong.

Tiếp đó, vỏ lon đưa vào lò nhiệt để phủ lớp sơn chống sứt mẻ.

Phần trong vỏ lon được phủ một lớp mạ tránh sự ăn mòn kim loại và tiếp xúc giữa thức uống đựng bên trong với thành hộp.

Vỏ lon nước ngọt tiếp tục được đưa qua lò nhiệt để làm khô lớp sơn.

Sau đó, phần trên hộp được nắn hẹp lại thành miệng lon, sẵn sàng cho công đoạn đặt nắp lon sau khi nước ngọt được đổ vào.

Bề mặt đáy lon carbonated soft drink được nắn lại thành hình vòm lõm vào trong, làm tăng sức chịu lực của vỏ lon.

Thành phẩm lon được kiểm tra để phát hiện sự rò rỉ. Một máy chuyên dụng sẽ phát hiện các lỗ hổng có kích thước nhỏ hơn một sợi tóc.

Vỏ lon được xếp chồng lên các tấm pallet, sau đó chuyển tới nhà máy nước giải khát.

Nắp lon được làm và chuyển riêng biệt tới nhà máy nước giải khát. Tương tự chu trình sản xuất thân hộp. Nắp lon cũng được bắt đầu từ những cuộn nhôm, trải phẳng, bôi trơn và đưa vào máy cắt nén.

Một đường viền được nắn nổi lên xung quanh miệng nắp. Hỗn hợp keo được đổ vào trong đường viền này, tránh sự va chạm giữa nước ngọt và vỏ lon. Cuối cùng, quai mở “pop-tap” được dập cố định lên trên nắp lon, giúp cho việc mở lon đơn giản hơn bằng cách kéo lên và đẩy tab lại.

Theo VNE